امتیاز موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
راه خور جناح” مسیر توسعه شهرستانهای بستک و بندرلنگه به قلم “یوسف دیوانی
#1
جناح آنلاین:   یوسف دیوانی نویسنده و محقق استان و مدیر مسئول ماهنامه اجتماعی،تحلیلی،فرهنگی مروارید مهر-هرمزگان در جدیدترین شماره این ماهنامه ،به بررسی ابعادتاریخی،فرهنگی،اقتصادی ساخت راه خور جناح پرداخته است و تکمیل احداث این راه تاریخی را مسیر توسعه شهرستان های بستک و بندرلنگه عنوان نموده است . در این نوشتار می خوانیم:
برخی را بر این باور است که اگر در ظرف 35سال گذشته ، به جای هزینه کردن بر روی دهها هزار پروژه که بخشی از آنها نیمه تمام مانده، بر روی راههای کشور سرمایه گذاری می شد و مسیر مواصلاتی کشور کوتاه تر و در عین حال استانداردتر می شد، اینک آهنگ رشد و توسعه کشور شاید به گونه ای دیگر بود.
امروزه راه یک شاخص توسعه اقتصادی و بطور کلی یک نشان برای توسعه است. کوتاه کردن راه ، هم اهمیت اجتماعی دارد و هم اقتصادی. راههای صعب العبور و طولانی و زمانبر ، ضررهای مستمر اقتصادی برای کشور به همراه خواهد داشت.
در گفتاری که پیش روی خواهید داشت سعی شده  ضمن معرفی راه خور جناح، اهمیت و مزایای اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی  این راه بازگو شود و همچنین تلاش شده ثابت گردد این راه وابسته به جناح وحتی شهرستان بستک نیست، بلکه مزایای آن نصیب شهرستان بندرلنگه نیز می شود. زیرا هر چه زمان می گذرد مردم منطقه به اهمیت بیش از پیش این راه پی برده اند و خوشبختانه اهمیت این راه به شبکه های اجتماعی دنیای مجازی هم رسیده و دغدغه داران منطقه بر روی آن گاه ساعتها بر روی آن  بحث کرده اند.
اما قبل از پرداختن به راه خور ، ابتدا نگاهی به راههای موجود مواصلاتی شهرستان بستک می پردازیم:
مجموع راههای شهرستان بستک در حال حاضر 650 کیلومتر است. که از میزان 210 کیلومتر بین شهری ، 270کیلومتر آسفالته روستایی ، و 170 کیلومتر شنی و خاکی است. فعلا مهمترین راههای این شهرستان به اعتقاد اداره راه به ترتیب اولویت از این قرارند: 1-محور بستک –لارستان . 2-بستک – بندرعباس. 3- بستک – بندرلنگه.  نگارنده معتقد است دلیل این که مسیر بستک به بندرلنگه در  رده سوم قرار گرفته ، صعب العبور بودن است که با گشایش راه خور ، این راه به اولویت دوم بازگردد.

[عکس: %D8%B1%D8%A7%D9%87%20%D8%AE%D9%88%D8%B1%...7%2053.jpg]

راه خور جناح به چه راهی گفته می شود؟(1)
راه خور به راهی گفته می شود که از شهر جناح در شهرستان بستک آغاز شده و از روستای مراغ در بخش شیبکوه شهرستان بندرلنگه گذشته و سپس به جاده اصلی ترانزیتی بندرلنگه – عسلویه در استان بوشهر وصل می شود. این جاده آینده و مهم حیاتی ، در 45 سال گذشته راهی مال رو بوده و در نبود راه و جاده ای مناسب از بندرلنگه به جناح و بستک ، به ناچار و لزوما از این راه استفاده می شده است. این راه که سابقا مال رو بوده ( بدلیل نبود وسایل نقلیه به شکل امروزی)رابطی منطقی و انتخابی مناسب بین اهالی بخش سابق بستک بطور اعم و ساکنان ساحل بوده است. راه خور به دلیل ذهنیتی تاریخی که مردم منطقه از آن دارند مورد تایید مردم است و مردم از حیث تعلق خاطر و احیای خاطرات گذشتگان ، این راه را نوعی میراث فرهنگی خود میدانند.حسام الدین بنی عباسی از اهالی بستک نقل می کند اولین ماشین (خودرو) بستک که در صندوقی حمل می شد بوسیله شتر در حدود یکصد سال پیش از طریق راه خورجناح به بستک آورده شده است. در نیم قرن پیش کاروانهای شتر مسیر بستک به چارک که در آن زمان یک بندر مهم بود، بدلیل امنیت از این راه عبور می کردند.
مقایسه راه خور جناح با جاده فعلی بستک – بندرلنگه
آنچه باعث می شود راه خور اهمیت پیدا کند، جایگزینی این راه با جاده فعلی بندرلنگه به بستک است و در واقع اتصال آسان تر شهرستان بستک و حتی لارستان به خلیج فارس است.
فاصله جناح تا بندرلنگه در حال حاضر 150کیلومتر است .این راه علاوه بر مسافت بیشتر ، به دلیل  داشتن قوسهای زیاد و به اصطلاح گردنه های خطرناک، زمان سفر را بیش از یک جاده هموار  طولانی میکند. در جاده فعلی بستک به بندرلنگه 30 نقطه حادثه خیز و 14 شیب خطرناک در کمین رانندگان و سرنشینان وسایل نقلیه است.درحالی که در راه خور جناح نقاط حادثه خیزی وجود ندارد و هیچگونه شیب خطرناکی وجود ندارد. 225 قوس در جاده فعلی وجود دارد که در راه خور به 15 قوس تقلیل می یابد. مهمترین وجه تمایز راه خور جناح ، فاصله جناح و کلا شهرستان بستک تا بندرلنگه بوده که با بهره برداری از راه خور ، فاصله 150کیلومتری به 97 کیلومتر کاهش می یابد.
راه خور جناح ، مسیر توسعه دو شهرستان
ظاهرا شاید به نظر برسد راه خور جناح تنها باعث پیشرفت شهرستان بستک است اما زمانی که دونقطه جغرافیایی در طبیعت به هم متصل شوند ، مزایا دوطرفه خواهد بود.اما شواهد حاکیست اهالی شهرستان بستک و بویژه جناح در احیاء این راه تمایل بیشتری نشان داده اند و هزینه هایی شخصی صرف راه خور کرده اند.درحالی که اهالی شهرستان بندرلنگه در بهره برداری از این راه دغدغه ای ندارند چون اولویتهای بندرلنگه فعلا بهره برداری از راه خور جناح نیست!
مزایای راه خور برای دو شهرستان بستک و بندرلنگه
در هر شهر و دیاری بنا به فراخور عوامل طبیعی و انسانی ، استعدادها و حرفه های خاص تبلور و بروز و ظهور می کند. در هر دوشهرستانهای بندرلنگه و بستک موقعیت های طبیعی و جغرافیایی و دارایی های اجتماعی خاص و منحصر به فردی موجود است.
الف – شهرستان بندرلنگه
بندرلنگه فی نفسه و جبرا از اهمیت استراتژیکی و ژئوپولتیکی  منحصر بفردی برخوردار است. در کنار موقعیت ممتاز جغرافیایی ، این بندر از مزایا و امکاناتی از قدیم الایام برخوردار بوده است. گمرک، فرودگاه وخط کشتیرانی . فرودگاه بندرلنگه پس از فرودگاه قلعه مرغی تهران به عنوان دومین فرودگاه کشور شروع بکار نموده و تاکنون به کا رخود ادامه می دهد . فردوگاهی که تا پایان دهه 70 بطور منظم به شیراز و تهران پرواز داشته ، متاسفانه این روزها بدلیل کمبود مسافر ، تعداد پروازهایش در هفته کاهش یافته است. لذا با بهره برداری از راه خور و با توجه به مسافرینی کثیری که از شهرهای بستک ،جناح،کوخرد،هرنگ،کمشک،گوده و سایر روستاهای مجاور به تهران و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس سفر می کنند، می تواند بر افزایش پروازهای این شهر موثر باشد و از نظر اقتصادی برای شرکتهای هواپیمایی توجیه افزایش پروازیرای فرودگاه بندرلنگه داشته باشد. در حال حاضر اهالی شهرستان بستک ، از فرودگاههای لار و لامرد وحتی بندرعباس و شیراز، به داخل یا خارج سفر می کنند زیرا معتقدند با وجود کوتاه بودن و هموارتر بودن جاده های بستک به لار و لامرد،پرواز از طریق بندرلنگه توجیه زمانی و امنیت جاده ای ندارد.
وجود خط کشتیرانی بندرلنگه به دبی و یا حتی جزیره کیش، یک امتیاز برای این بندرتاریخی است. در حال حاضر مسافرین زیادی از بستک و حومه با کشتی به دبی سفر می کنند اما همواره از بدی راه بستک – لنگه گلایه کرده اند.
جزیره ی زیبای کیش و بندرآفتاب که جزء شهرستان بندرلنگه می باشند ، مقاصد تجاری و سیاحتی خوبی برای اهالی شهرستان بستک به شمار می روند.  راه خور مسافت جناح به کیش را به 93 کیلومتر کاهش میدهد.
ب-شهرستان بستک
شهر جناح به عنوان شهر دوم شهرستان بستک،علیرغم اینکه تا یک دهه پیش در تقسیمات کشوری مرکز دهستان بوده است، اما همواره از امکانات و بضاعتهای یک شهر برخوردار بوده است. امروز جناح از معماران ماهر و زبردستی برخوردار است. استادکارهای جناحی در رده درب و پنجره سازی،مکانیکی و …از خلاقیتها و نبوغ بالایی برخوردارند. با گشت و گذاری در شهر امروزی جناح شاهد  سرزندگی ، هویت اصیل و فرهنگ غنی اسلامی و اسقلال شغلی  جناح می شویم .  اما اصل دور افتادگی جناح از جاده اصلی و شریانی، باعث کم  شدن تردد به جناح شده و این امر باعث کم رونق شدن بازار کسب و کار درجناح است. لذا این عامل باعث شده برخی اهالی جناح برای اشتغال به خارج از جناح مهاجرت کنند.
توصیفات فوق در شهر بستک به نحو برجسته تری قابل مشاهده است.
وجود 120 باب مرغداری در این شهرستان،وجود کارخانه گچ و دستمال کاغذی،فعالیت چندین شرکتهای پیمانکاری توانمند،وجود مشاغل منحصر بفرد محلی و..مزایایی است که میتوان برشمرد.
اهالی شیبکوه به سهولت بیشتری می توانند مایحتاج خود را از جناح و بستک تامین نمایند که منافع این کار دوطرفه خواهد بود. درباور مردم منطقه تعهد و امانت داری در تولید و ارایه خدمات در خطه بستک و جناح قابل تحسین است
راه خور جناح و تاثیر آن بر تبادل فرهنگ و گردشگری
در سه شهرستان بندرلنگه ، بستک و پارسیان تعداد تحصیلکردگان و دانش آموختگان در سطح عالی و ممتاز فراوان است. بیش از هفت دانشگاه و مرکز آموزش عالی در این سه شهرستان دایر است. به رسم گردش هیات علمی در بین  دانشگاهها لازم است این چند دانشگاه از وجود مدرسین و هیات علمی همدیگر بهره ببرند. اما در غالب اوقات اساتید صرفا به دلیل راه ناهموار و پر خطر فعلی از تردد بین بندرلنگه و بستک وجناح ، خودداری می کنند.نگارنده که از سال 1386 بین دانشگاههای بستک ، جناح و بندرلنگه در ترددو مشغول تدریس هستم ، شاهد قبول نکردن تدریس در دو دانشگاه از سوی بسیاری از اساتید بومی بندرلنگه و بستک در دانشگاههای متقابل هستم. بندرلنگه که خود دارای فرودگاه است میتوان از وجود این فرودگاه برای اساتید پروازی جهت دانشگاههای جناح و بستک استفاده نمود. امید است راه خور از این حیث فواصل فرهنگی را نیز نزدیکتر کند.
ار حیث گردشگری هم باید گفت ، هر متر از ساحل زیبا و آبی خلیج همیشه فارس، یک دنیا آرامش داشته و نشاط بخش است. بستک و جناح در حال حاضر بیش از 150کیلومتر با دریا فاصله دارد و از سوی دیگر این دو شهر و روستاهای آن فاقد رودخانه یا آب جاری است که بتواند خانواده ها را به سمت خود بکشاند. از این رو اهالی شهرستان بستک علاقمند و مشتیاق سیر و سیاحت در سواحل ، خصوصا ساحل شهر و روستاهای بندرلنگه هستند. اگر راه خور به بهره برداری برسد، شهروندان بستکی در یک نیمروز می توانند سیری در سواحل نموده و با کمترین زحمت و خستگی به منزل خود باز گردند.
جا دارد بگوییم، همانگونه که متاسفانه بخشی از هرمزگان به راحتی در حال الحاق به فارس است، بنابراین نزدیک کردن دریا به بستک برای دولت کار سختی نیست.
شرکت گاز و راه خور جناح
با چشم اندازه ها و امیدها و مزایای فراوانی که برای این راه برشمردیم، چند سالی است که با اجرای خط هفتم سراسری گاز ، آنچه برای راه خور بنیان شده بود قسمت زیادی از بین رفت و سرمایه و زمان و نیروی انسانی فراوانی که حتی منجر به فوت یکی از کارگران این راه شده بود، ضایع شد. می دانیم که برای راه خور تاکنون بودجه ای از دولت (اعم از بودجه ملی، استانی و شهرستان بستک) تعلق نگرفته است و آنچه تاکنون صرف مقدمات و زیر سازی های این راه شده ، از هزینه شخصی اهالی جناح بوده است. این راه هرچند راهی است که یک مسیر عمده و توسعه استراتژیکی برای کل شهرستان بوده، اما توجهات شهرستان بستک به این راه کمتر بوده و هر تلاشی که برای احیای این راه شده صرفا از سوی اهالی جناح و برخی از دلسوزان این شهر بوده است، لذا چون بودجه اختصاص به این راه شخصی و تاکنون از طرف اهالی جناح بوده، طبعا تکافوی احداث این راه پرهزینه نخواهد نمود.گفتنی است حدود 40 درصد از این راه 22 کیلومتری در حوزه شهرستان بستک  و مابقی در حوزه شهرستان بندرلنگه واقع شده است.!
شروع راه خور با وضع فعلی از سال 1373 بوده که زحمات و مشقات زیادی بر آن رفته است. زحماتی که از دید بسیاری از اهالی شهرستان پنهان است.
یکی از مسوولین اداره کل را استان در سال 1388 در خصوص مجموع عملیات این پروژه به خبرگزاری فارس گفته بود،  این پروژه 217 هزار مترمکعب خاکبرداری، 91 هزار و 175 متر مکعب خاکریزی ، 8 هزار  و 180 متر مکعب بتن ریزی و 864هزار متر مکعب آسفالت نیاز دارد.
در براوردی که محمد علی رضایی عضو شورای شهر جناح و از دست اندرکاران این راه کرده ، بودجه ای معادل 25میلیارد تومان برای به سرانجام رسیدن این راه مورد نیاز است.
آخرین اقدام برای راه خور جناح چه بوده است؟
سایت اینترنی شورای اسلامی جناح در 20آبان 1393 نوشت: هیات امنای راه خور متشکل از جمعی از معتمدین و بزرگان شهرستان بستک تشکیل شد. بنابرهمین گزارش این هیات امنا از جناح ، کوخرد،هرنگ و فرامرزان برای پیگیری تعیین شدند. در گزارش مذکور از نحوه کار و تامین اعتبار و بودجه های لازم خبری نیامده است.
آنچه در پایان لازم است گفته و تاکید شود آنست که راه خور متعلق به شهر و بخش جناح نیست. این راه نه تنها یک راه شهرستانی است ، بلکه برای سهولت و رسیدن به دریا حتی برای اهالی لارستان هم اهمیت دارد.
لذاشایسته است مسوولین شهرستان بستک ، اعم از شورای اداری، فرمانداری، شورای شهرستان ، استاندار و نماینده مجلس  در به سرانجام رسیدن این راه ، گام های اساسی و استواری بردارند.
——————————————————————————————————————————————————————
1)برخی از آمارها و اطلاعات و ارقام به نقل از مهندس محمدعلی رضایی عضو شورای شهر جناح در این مقاله به کار رفته است.
پاسخ


پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان